April 15, 2021
KONKNNI VADI –ROMI VADI – NAGRIVADI PART IV. (XEVOTT)
KONKNNI VADI –ROMI VADI – NAGRIVADI PART IV. (XEVOTT)
Moji avoi bhas Konkani ti auvem poilich mojea jivitan aikolkea jedna poilech pavtt mojea ugdassak moje avoin makam aplea khandar nidunk ghalun Sobit “tune” ahcher bossoilolo amcho ek Manddo ghavun makam nidonk ghaltali tedna. Mojea mamalem ghor amcheach vaddeant assaam ani moje 2 mama ek vhodd Mama mhonnchem Maeche Bhau ekdom uxear kantorists ani toxench nauloukik Songitkar, eklo zaun also ek bhou uxear Rebekist ani duro Drummer zo maguir Karachi ghelo zuim tanne uncha Bandani vazoun apleak khup vhodd naum melloilem. Mhonntoch songit art zaun geli amchea gharonneachi ek kherit vhoddvikai. Amchem poilem Iskol zaun ghelkem Igorjecheam Parochial Iskol zuim ami sogli bhrgim lhan toxem vhodd hea Parochial or Igorjechea Iskolan amchem xinkop kelam ani ami voir sorleat. Igorjechea Iskolant sumar ami 3-4 vorsam xinkleant, poilea vorsa amcho syllabus oso aslo ki amkam bhogti Ghitam xinkoitalint jim ghitam ami maguir Igorjent ghaitaiim ani Konkani ABC xinkoitaklet. Upran dusrea vorsa amkam ek kherit Book aslo zacher amkam kherit licaovam astaelim zim nazuk vixoia voir astslim ani tim licavam amcho Igorjecho mestir xinkoitana ekdom borem distslem, he bookchem naum zaun aslem “PRiMEIROTOMO” mhonn. Tisrea vorsa amkam aniek book astalo ani to mhontlear Segundo Tomo zacher bore boreo stori astaleo. Toxench hea booker amkam xikonn ditalet koxeporim vhod-vhodd ani namnechea munxeank zosse porim Bishp Saibak, Patriarch Saibak, Governador Saibak ani toxench her vhodd munxeak chitti boroupak. He prom zaun aslem amchem tednachem Parochial Igorjeche Iskol zaun aslem zem xinkonn tea kallaile amche Goenkar kitle fuddem pavlet.
Aum ji Konkani bhas xinklam ti bhas Marathik mhoi asli ani nhoi mhonn te bhasek Moraticho vasui marinaslo toxench ti zi poddoth te bhasek vupurtali tika ek kherit dhorzo aslo zo dhorzo ani poddot akkea Goyam bhor choltali jedna te poddothi pormonne ami ti bhas amcho soglo Christao lokh vapurtalo. Pun jedna Goencher ek Ghoddgoddo marun Zogllaunem ailim 19ver Decenbrache 1961 ani Goemchem kheritponn and vhoddponn Chor Bhrati serkaran Goencher ek vhodd chori keli zache vorvim amchem sobit mankullem Goem jem Indiechea mapar itlem lhan aslem tem Bharat serkar ekech ratian mhonlolea porim chorun vhelem mhonnchem Bharatan tem ghillun khallem zaka lagon tednache Amerikachea Presidentn Nehruk oxo opman kelo mhonnon “Indiek loj passun dissona kallchim sumar 15 vorsmam apleachem Independent Bharat gheun boson ek vhodd vaitt korni kelea sangon sounsar gheun bhoslolea lokank ki “ami bharat amcheam tabean dourun somestank dakholl korunk dilam ki ami Bharati lokh ani odhikari fotting mhonon. Ami ek uloitat ani boltench kortat zantun ami ktle fotting te sounnsarak dakoitat. Ami poilem mhontaum ki ami sovostkaieche munis mhonn pun bhailean boltench kortaum, Indiecher osleani konnachean pationk zatem? Oxem xekim Kennedy vicharta”.
Amche modem ek vhodd vegllozar upraslo fokot he ammche bhasek lagon jedna 1961 vorsa zo Hindu munis apleache Nagri lipik gheun ailo tanne sogloch amche modem boball korun soddlo ani apun sangta toxich Konknni basechi poddot vaprunk zai mhon agro korunk laglo. Ani team Bibteam vagank amchi kalchim – poirchim Kuskuttam zankam har-mhontlear burr kitem ti khobvor na tanni anik vhoddlo haddambo ghtlo ani xeim Konknni bhas itli sompi asli ti xekim augodd korun sodlii. Hea vavrak amchea sabar padrini bhar ghetlo assun tanche modem Fr. Moreno pun xekim ekleanui kainch bore kelena eka mekacher choddon xekim Konknnicchem ghatlem padd. He amche Nagrivadi mhonttat te Marathivatten outat kteak tanchem primry education Marathi Xallan zalam ani jedna te Nagri Konknni vaen apli khuxealkai dakoitst tedna te Nagri Konknnik Marathi urani bhorun ghetat ani Konknni assa ti Mathik Konknni korun sodtat. Te Nagri Konknni navan fattlia dharantlear Marthi bhitor haddtat ani mhonttat amkam aikat tanchi xapotrm. Heo osle fottaxi marleot teo je tednache kalche porche potte Konknniche novech patlaudar mhonttat tanni apli patrad illi subeij dakoii. He kalche porche potte je dod Konknnichea Iskolan passn ghelenant tenchi patrad vhodd. Aum tori Igorjechea Parochial Iskolan Romi Konnni xinklam pun te ze mojer had boroupam kortalet aum Novem Geom disalleamcher borota tem boroup sarkem nhoi mhonn ani tankam soglo sohokar bhitorlen Felix Cardoso dhitalo kiteak tacho ek plan aslo makahm Konknni cholvollintlo sarko nattak korpak. Taka ek vhodd mijeas asli ki apun ek vhodd zanvaecho munis Konknni mollar ani tache xivai anink dusro konn na Konknni molar. Taka moji bhorpur nirddukai zatali ani he porim to ani tache her sangati vavurtalet mojher had. Dr, Rebello tedna fokot ek titul;ar mhonn Sompadpi aslo Novem Goencho pun her sogle kharbar poddea fattlesn ravon Felix Cardosoch kortalo. To kosoch mandun gheunk kobul naslo aplea poros anikui dusro kon tori uxear assa mhonn. Team soglesm enddeank mojo ekuch vinchar zaun ghelo mhontta to oasso: “Zori tor moji Konknni boroup sarki nha zalear tea editorani koxi xapun haddli assun tanche modem Felix Cardos passun? Zor aum boroitam ti Konknni srki nhoi zalear tumchich Konknni sarki mhonn tumkam konne Certficate and degree dikea? Har nachta mhontlear Gainnoi nachlear zaina.” Konknni mollar Konknniche pundit mhonn doldire apun vhoddle Gonnal pettoitat te kainch kamanche nhoi, torui bore mojea sarkelean tankam sarke mezun kaddleat mhonn. Vhoddle somzotat apun ek zannar koxe, te soglem “inferiority Complex” aslole kiteak te Konknni molar ekdom fattimurleat ani fuddarakui oxech urtelet.
Aum poiloch Kuwait ailolom tedna mhakam thodde bhou Konknni boroupi ani toxebch Konknnihi chollvoll choloupi mhonn makam vhodd xapotra sangtale pun tankam tor khoreponin tumi bharik sarik pollet zalear tumkam jerul gomtelem aslem ki te mhonnche ek kidde koxe Konknni mollar, tem sobemazar ulonk nokot nhoi mhonn nessonk nokot samazan ani he itlea lhan vorgache munisui Konknnichi chollvoll koxe porim fuddem vhortelet? Tedna Kuwait ek somzut aslom eka Goenchea samaza modem ki Konknnichi cholvoll Ladru and Pedru chea Hatiintlii bhair kaddunkuch zai., Konknni cholvoll Kuzner ani Bottler toxench dish washer hanchea hatintli kaddchich poddtoli ani tednanch ki Romi Konknni mahan meltolo. Amche modem ek oxi mhonni assa ani ti mhontlear oxi “Nonni koxi-I zaum pun Konno mas ghotta aslear puro”.
Jedna amchi Konknni bhasexk maniiotai mel’li tedna Romi lipik sarki bhair uddoili Nagrivadeani ani voilean sanglem ki jedna tannim Draft Bill Konknni bashek toiar kelem ani techeo copy Romi leaderank dakoupak ani tanni tem Draft bill polloupak ani kitem adol bodol korpak Romivadeam laguim sodlolem tedna ekloi” Rostad” Romi leaser khum tea Drat Billacher apli dhavea dollean passun nodor marlina khuim. Hem tor soth zalear he amche Romiche vhadil je apun apleakuch mhonntat Romiche fuddari tanni Romicher ek vhodd chuk, ek vhodd ghart kela ani ea passot Romvadeani tankam kednach visrunk favona, heam “self appointed“ Romichea amcheam leaderank Konknni chollvollintlem font mrun dhanvdaun bhair ghalunk zai, te amche modem missol Zavop mhonchem amkam loz, tankam zai fokot vhoddpon. Tani Romicher onit korun poile suater tanni amche chollviller ji ami Kuwait ravon itlea nibran keloli ticho porinam zaunk zai titklo zalona. Hem soglem niallun makam ekuch sangchem dista ki amche Bashechem ani chodd kon amche Romi Konknni bashechem padd poddpak karan amchech Romi vaddi kiteak te vhodd chor tani amche cholvollicher ekdom vait korni kelea. Tankam ami kednach bhosung favona. Tankam amche modle amim ek mile pois dovrunk zai.
A.Veronica Fernandes
April 12, 2021
KONKNNIVADI - ROMIVADI - NAGRIVADI, PART III.
Kal ani poir Goyant Portuguezani Gonche raj karann aplea hatin choloilem ani te itlim vorsam Goyant eun aplem pennem kelem mhonnonuch Goyem zaitem bore urlem Bharatacheam heram prantam modem. Industrial development, educational improvement ani tosoch Scientific development vhoddlo so zaunk na zait munxeakullacho ani munisponannacho khup development zala ani hacho soglo abru favta fokot Goyank ani Goyenkarank kiteak 451 vorsam Portuguezani Goyem aplea tabean dourun Goencheam Goykaranchem discipline ekdom bore urlem ani nhoi team on-Goykar rosrad hanche porim. 451 vorsam Goenchem rajkaran choloun Poruguezani ekdom borem political vatavron nirmon kelem zantun soglem bore basen choltalem, Portuguezank porot Portugalak daddpak fokot thoddech Goenkar vavurlet pun khorench sangtolo mhontlear heam Goenkarank mhonnchem choddan chodd Goyenkrank Goencho Portuguez serkar kobar zalolo nakam aslo, team Goenkarnk zai aslo Portuguez serkaran Goemchem rajkaran te choloitat toanikui s
Goenchem rajkaran choloun Poruguezani ekdom borem political vatavron nirmon kelem zantun soglem bore basen choltalem, Portuguezank porot Portugalak daddpak fokot thoddech Goenkar vavurlet pun khorench sangtolo mhontlear heam Goenkarank mhonnchem choddan chodd Goyenkrank Goencho Portuguez serkar kobar zalolo nakam aslo, team Goenkarnk zai aalo Portuguez serkaran Goemchem rajkaran te choloitat toxexh anikui sabar vorsam choloilolem.Goenkarank tedna Goyem Portuguezamcheaam hatitlem konnenuch kandd ghetlolem nakam aslem soddun fokot tujeam hatancheam bottanni mezunk zata titleankuch. Portuguezam lagchem ami Goyant vhoddsem kaim sinkonk na pun ek vhodd licao ami tanche laguim xinkleant mhonttat tem “High discipline” ani tosli xist uncha panvddeachi asli mhonnonuch Portuguez bore bashen porot ghelet. Portuguezanchea kallar amkam kainch prohibition naslem amcheo dhormik kariavolli korpk toxench her sabar. Zor tedna amcheam igorzani vegglozar choltalo zatincher adharun toxench Devlani zaticheam vegllozarank lagon pun kestaum Portuguezan tharear ghalietalem pun te hantun missol zalena ani heach passot amche Christi toxench Hindu samaza modem khup veggllozar choltalo to bond zalloch na. Ho dhormik vegglozar kiteak survat zalo ani azunu Io kiteak cholta? Kai boro amcho lokh donui dhormancho ekttaim jietat ani ekttaim jevtat – khatat pun politics korpacho vell etoch sarko pixo. Goyant Politiics cholta tantun khupuch communal politics missol assa. Goykar orxim ekdom boro munisponache gunn aslolo, osle oznadik gunn aslet mhonnonunch to Goenkar kosso jielo pun fuddarak to Goenkar tench kortolo mhonn axea na.
Amche dusrea dhormanche Goyenkar bhau ani bhoinni teo itleo mogan ani moipassan amche sovem vagtat tem pollounk ekdom borem dista pun jedna te amche poros fattim poddot mhonn te amcher gupit had vavurtat ani tanchem he haddpon amcher sodanch assam ani astelentuch hem ami mandun ghetat. Hi tanchi had vagnuk amcher asli mhonn ami porva korunk favona, osle haddambe tanni ani sabar tosleani amcher kitlech haddlet ani aplim dharam amkam bond kelint pun ami tankam kednach bionk nant, ami amchi Romi Konknni bond korunk na, ti ammche modem chaluch dovorli ani fuddarak passun dovotteleaum kiteak ti bhas amchi zossem amcheam zantteani sanglalem assam tea pormonne ti amchi bhass mhonn Devamgeli bhas ani Devuch ti rakhtolo, Devuch ticho poramos kortolo.
NIMNNO BHAG HEA LEKACHO FUDLE DON DISAM MODEM VACHUNK MELLTOLO.
A.VERONICA FERNANDES.
April 10, 2021
KONKNNIVADI - ROMIVADI - NAGRIVADI. PART II
PART II.
Te sabar nagrivadi communal vhoddle, tancho dusman nhoi Romi Konkanni pun tancho dusman zaun assa Romivadi. Te Nagrivadi Morattivaleam porim apli thidok kaddpak vavurtat fokot Romivadeancher. Khoreponin Romivadeani team ordinarancheam Bapaicho ou Azeancho pottlo khaunk na he porim Romivadeancher hadd rag dourun. He sabar Nagrivadi itle ‘Abuz’ amche sovem ki te fuddarak passsun amkam kednanch susego divpache nant. Tanni fattim “Opinion Poll” zalolo tedna sabar zannani Goencheam dolldiream Marativadeam borobor missol zaun aplim Motam Fullacher marlolim ani konnem tankam hache voir vinchar kelolo tedna osso zabab dilolo mhonon ki “Amkam Romivadeank licao xinkonk zai kiteak Portuzanchea kallar tanni bori mojea marlea ani ami khup tras bhogleat. Na tor tankam sarke sokoilea vorgache kosse tratament diteleum”. Amkam licao xinkoupak tanche melole sogle Aje ani Ponze porot jivont zaunk zai. Ami zaun assat ek ontorastrik, amkam khuinchoi dhes laguim gheta pun nhoi dusreank. Poiat Mahatma Ghandi kitem mhontta to hea vixoia voir: “If Christianity and Islam are uprooted from India they will survive and flourish elsewhere in Christian World and Muslim World respectively but if Hinduism is uprooted from India it will disappear from this planet”.
• Christaum tor Goyam naslet zalear Gonchem itlea mhonnosor sentenas zatelem aslem. Christanvani Konknni bhaxe passot zem sonslam and teag keleat te porim herani korunk na nhoi mhonn team fotting Nagrivdeeani passun. Chistanvancher hadd vavurtat amchech Goyenkar bhau pun aiz tancho fuddar Goyant kitem? Aizcho zo Ghantti mhonnta to Goyant eta to tea Goenkar on-Christavacho zago apun khata, to Ghantti tea on-Christavanchea pottar aplo panvo dhovorta, tea on-Christavancho dhondo apun korta ani ho on-Christaum Goenkar maguir sokallim utton hachea ani tachea dharan bounta. Heam on-Christavank zaitem assam bhogpache kiteak te Christavank zata titlem piddapid diunk chintat zorui Christavani tankam kainch vaitt korunk na. Te Ghntti Goenchea Schedule Caste mhon assat tim sompepona ani hecho faido ani her souloti jeo Goykarank favozatat teo te Ghantti kosloi tori ani kosloi tori duddvancho vapour korta ani team sovlotincho faido apun gheta. Xabas mojea Bharati Ghanttiano ani toxench mojea Ghant tiano, tumi Bharatan tea Rostadache mhonnche Nehruchea ukume poormonne amchem Bhangarche Goem aplea forsan aplea tabean kelolem tedna heam amcheam Goenkar Ghanttiani nachon uddon ani unddna marun vhoddlean Marathi ghitam ghailolim zorui team utrancho team ghitancheam amcheam ghanttiank somozuch naslo pun Marathi zai asli kiteak tankam sogleank soddun fokot amkanch Marathi mharog poddtali ani osench zaunk zai mhonn te Marathi fattlean aslet pun xekim zalem kitem? On-Goykar Ghanntti aslet titlei te amcheam Goencham “Sankvar boson boson xekim te ghanvkar zalet ani je amche Ghanntti te varrear ubhon ghelet kiteak tanchea laguim xinkpachi, kam-dhonddeachim sompeponam aslint mhonttoch te fudem pavlet ani amche Goenche Ghantti bhikari koxe zalet karan team bhaileam Ghanttiani amcheo sirvisso, donde ani her je amche Goykar apun kortalet titlei on-Goenkar Ghanttiani apleak mellonghetleot. Hantun ek ugtteponin dison eta kitem zalem poi tem: “Kelem tukam ani zalem mhakam” Bekkar Louddi zaleat subeij te On-Goykakar je Jai Hindu Raj, Jai amchi boddai ani ghottai ti vaprun ami tumkam kobar kortolet ani tumcheo igorzoani kopelam mooddunn foddun nixontton kortelaum osle nare ghalpi on-Christao te.
• TISRO BHAG FUDDLEAM 2 DISSAM MODEM VACHUNK MELLTOLOL.
• A.Veronica Fernandes.
Subscribe to:
Posts (Atom)